Temat fundacji rodzinnej jest w naszym kraju wciąż stosunkowo nowy, ale coraz częściej pojawia się w rozmowach przedsiębiorców i osób myślących o długoterminowym zarządzaniu majątkiem. W dużym uproszczeniu jest to narzędzie prawne, które ma pomóc w uporządkowaniu spraw majątkowych i zapewnieniu ciągłości biznesu w rodzinie.

Co to jest fundacja rodzinna?

Najprościej mówiąc, jest to odrębny podmiot prawny, którego głównym celem nie jest prowadzenie klasycznej działalności gospodarczej, lecz:

• zarządzanie majątkiem wniesionym przez fundatora,
• jego ochrona,
• pomnażanie z myślą o beneficjentach, najczęściej członkach rodziny.

Dzięki temu majątek „oddziela się” od osoby właściciela, ułatwiając późniejszą sukcesję i zmniejszając ryzyko jego rozdrobnienia po śmierci właściciela firmy. Fundacja rodzinna ma też inne zalety. Przede wszystkim pozwala uporządkować kwestie spadkowe jeszcze za życia fundatora. Zamiast klasycznego dziedziczenia udziałów w firmie przez wielu spadkobierców, którzy nie zawsze mają kompetencje lub chęć do jej prowadzenia, to właśnie ona przejmuje zarządzanie i wypłaca określone świadczenia (np. zachowek) beneficjentom. Dzięki temu chroni firmę przed konfliktem w rodzinie i jej upadkiem po śmierci właściciela.

Funkcjonowanie fundacji chroni ponadto majątek przed nieprzemyślanymi decyzjami spadkobierców, wierzycieli, czy skutkami rozwodów. Majątek wniesiony do niej jest wyraźnie wyodrębniony, a przez to także stabilny. Do tego dochodzi elastyczność w ustalaniu zasad wypłat i funkcjonowania — fundator może dokładnie określić, kto, kiedy i na jakich warunkach korzysta z dóbr fundacji.

Wady i zalety fundacji rodzinnej

Oczywiście — jak każda forma działalności — także i fundacja rodzinna ma oprócz zalet swoje wady. Jednym z głównych minusów jest skomplikowanie samej struktury, koszty jej utworzenia oraz prowadzenia. Wymaga to zarówno wielu specjalistów zarówno od księgowości, jak i prawników, którzy cały czas czuwają nad zgodnością z przepisami.

Co więcej — fundacja rodzinna nie jest narzędziem uniwersalnym — sprawdzi się głównie u osób posiadających większy majątek lub firmę rodzinną. Dla mniejszych przedsiębiorstw koszty i formalności mogą przewyższać potencjalne korzyści. Warto też pamiętać, że ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez fundację mogą być problematyczne, jeśli ktoś chciałby aktywnie rozwijać biznes w jej strukturze.

Opodatkowanie fundacji rodzinnej

Nie bez znaczenia pozostaje kwestia podatkowa. W Polsce fundacje rodzinne mają preferencyjne zasady opodatkowania, ale nie oznacza to całkowitego braku opłat odprowadzanych na rzecz państwa. Dlatego tak ważne jest, aby dobrze zrozumieć tę kwestię, zanim zdecyduje się na założenie fundacji. W praktyce opodatkowanie pojawia się m.in. przy wypłatach dla beneficjentów czy w sytuacjach wykraczających poza standardowe zarządzanie majątkiem. Odpowiednie planowanie pod okiem doświadczonego specjalisty może jednak znacząco ograniczyć obciążenia fiskalne.

Jeżeli rozważasz założenie polskiej fundacji rodzinnej lub prowadzisz ją i potrzebujesz wsparcia kancelarii prawnej specjalizującej się w tej kwestii, to zapraszamy do kontaktu z kancelarią finansową LEX. Z przyjemnością zaopiekujemy się Twoją działalnością.